Η συνέντευξη της γιαγιάς
Η Γιαγιά συναντά τον Νίκο Καζαντζάκη
Οι σημειώσεις της γιαγιάς
Πέρασε το κατώφλι και ήταν σαν να άρχισαν να κινούνται οι τοίχοι του δωματίου μου. Έφερε μαζί του τη μυρωδιά του αλατιού, της ζεστής από τον ήλιο πέτρας και του θυμαριού από την Κρήτη. Δυσκολεύεται να καθίσει ακίνητος στην πολυθρόνα μου· θέλει να βγει έξω, πάνω, μπροστά. Αλλά πίσω από το φλογερό βλέμμα και τα σκληρά λόγια κρύβεται μια απερίγραπτη, σχεδόν απεγνωσμένη αγάπη για την ικανότητα του ανθρώπου να ορθώνει το ανάστημά του.
Η Γιαγιά χαμογελάει γλυκά, του προσφέρει το φλιτζάνι και γέρνει πίσω στην πολυθρόνα της.
Καλώς ήρθατε στη ζεστασιά, κύριε Καζαντζάκη. Καθίστε. Έχω ετοιμάσει τσάι, αλλά βλέποντάς σας καταλαβαίνω ότι ίσως θα προτιμούσατε να νιώθετε τον άνεμο του Αιγαίου στο πρόσωπό σας.
Παίρνει το φλιτζάνι, αλλά παραμένει όρθιος, με μια στάση σώματος σαν να είναι έτοιμος να σπάσει την πόρτα ανά πάσα στιγμή.
Με διαβάζετε καλά, καλή μου γυναίκα! Η φωτιά σας καίει ζεστά, αλλά είναι μέσα στην καταιγίδα που δοκιμάζεται ο άνθρωπος. Δεν πλαστήκαμε για να καθόμαστε ήσυχοι σε μαλακές πολυθρόνες όταν το σύμπαν βρυχάται έξω. Σας ευχαριστώ όμως για την ανάπαυλα, γιατί ακόμα και ο οδοιπόρος πρέπει να πιει νερό πριν ανέβει το βουνό.
Πολλοί από τους επισκέπτες που έρχονται εδώ στο lovOne είναι κουρασμένοι. Έχουν πενθήσει, έχουν αγωνιστεί, και ζητούν γαλήνη. Τι απαντάτε σε έναν άνθρωπο που θέλει μόνο ησυχία;
Η φωνή του υψώνεται, γεμάτη πάθος και αδιαλλαξία. Συναντά το βλέμμα της Γιαγιάς με φλογερή σοβαρότητα.
Γαλήνη; Η γαλήνη είναι για τις πέτρες! Ένας άνθρωπος που αναζητά τη γαλήνη, αναζητά να γλιτώσει από τη ζωή. Η θλίψη, ο πόνος, η αμφιβολία... αυτά είναι το σφυρί και το καλέμι που σμιλεύουν την ψυχή! Αν ζητάς γαλήνη πριν τελειώσεις την πάλη με τη δική σου άβυσσο, ζητάς να μικρύνεις. Εγώ τους λέω: Αγκαλιάστε την καταστροφή! Ματώστε, κλάψτε, σκαρφαλώστε!
Η Γιαγιά χαμηλώνει τη φωνή της, σαν να προσφέρει μια γλυκιά αντίθεση στην έντασή του.
Ακούγεται σαν ένας απίστευτα βαρύς δρόμος για να τον περπατήσει κανείς μόνος. Πρέπει όλα να είναι ένας αγώνας;
Πίνει γρήγορα το τσάι του και αφήνει το φλιτζάνι κάτω με ένα κοφτό χτύπημα.
Ο αγώνας δεν είναι τιμωρία, φίλη μου, είναι προνόμιο! Το να συντρίβεσαι από τη θλίψη και παρ' όλα αυτά να σηκώνεσαι και να λες «Ζω» – αυτό είναι το μόνο θαύμα που χρειαζόμαστε. Η μοναξιά για την οποία μιλάτε... είναι η φωτιά που καίει όλα τα ψεύτικα. Μένει μόνο ο πυρήνας. Και αυτός ο πυρήνας είναι άφθαρτος.
Κάποτε γράψατε για την «Κρητική ματιά». Τι σημαίνει για εσάς και πώς μπορεί να βοηθήσει έναν επισκέπτη που πενθεί;
Η Κρητική ματιά... σημαίνει να κοιτάς κατευθείαν μέσα στο σκοτάδι, χωρίς να κλείνεις τα μάτια, χωρίς να δέχεσαι ψεύτικες ελπίδες, και παρ' όλα αυτά να λες: «Είμαι ελεύθερος». Σημαίνει να κοιτάς τον θάνατο στα μάτια και να χαμογελάς, όχι επειδή είσαι τρελός, αλλά επειδή ξέρεις ότι έχεις ζήσει τόσο βαθιά που ο θάνατος δεν έχει τίποτα πια να σου πάρει.
Αν ένας οδοιπόρος στέκεται αυτή τη στιγμή στους πρόποδες του λόφου σας εδώ στο lovOne και διστάζει να κάνει το πρώτο βήμα προς τα πάνω... Ποια είναι τα τελευταία σας λόγια πριν ξεκινήσει;
Απλώνει το χέρι του, όχι για να παρηγορήσει, αλλά για να τραβήξει τον επισκέπτη όρθιο στα πόδια του.
Μη διστάζετε! Ανεβείτε από την κοιλάδα! Μην περιμένετε μαλακές απαντήσεις από εμένα, αλλά περιμένετε να ξυπνήσετε. Ποια πέτρα κουβαλάτε στην πλάτη σας σήμερα, φίλε μου; Κουβαλήστε την με περηφάνια, γιατί αυτή είναι που θα σας κάνει αρκετά δυνατούς για να φτάσετε στην κορυφή. Ελάτε!